عرق نعنا و بی خوابی؛ عرقیات گیاهی از گذشته تا امروز جایگاه ویژهای در طب سنتی و سبک زندگی ایرانی داشتهاند.
یکی از پرمصرفترین و شناختهشدهترین آنها، عرق نعنا ممتاز است که بسیاری از افراد آن را بهعنوان یک نوشیدنی آرامبخش، ضدنفخ و تقویتکننده معده میشناسند.
با این حال، در سالهای اخیر این سؤال برای بسیاری از مصرفکنندگان مطرح شده است که آیا عرق نعنا باعث بیخوابی میشود؟ و آیا مصرف شبانه عرق نعنا میتواند بر کیفیت خواب تأثیر منفی بگذارد یا خیر.
در این مطلب بهصورت کامل و علمی، اما با زبانی روان و قابلفهم، به بررسی عرق نعنا و بیخوابی میپردازیم.
همچنین تأثیر عرق نعنا بر خواب، زمان مناسب مصرف، مزایا و معایب آن و نکات مهم برای افرادی که دچار اختلالات خواب هستند را بررسی خواهیم کرد.
عرق نعنا چگونه تهیه میشود؟
باید بگوییم عرق نعنا از تقطیر برگها و ساقههای تازه گیاه نعنا بهدست میآید.
این گیاه معطر که سرشار از ترکیبات فعالی مانند منتول، فلاونوئیدها و اسانسهای گیاهی است، در طب سنتی ایران و بسیاری از کشورهای دیگر کاربردهای درمانی فراوانی دارد.
عرق نعنا معمولاً بهعنوان یک نوشیدنی گیاهی برای رفع نفخ، کاهش دلدرد، بهبود هضم غذا و حتی تسکین سردرد استفاده میشود.
اما همین ترکیبات فعال، در برخی شرایط میتوانند بر سیستم عصبی اثر بگذارند و همین موضوع باعث شکلگیری بحث تأثیر عرق نعنا بر خواب شده است.
عرق نعنا و بی خوابی؛ آیا واقعاً ارتباطی وجود دارد؟
برای پاسخ دقیق به این سؤال که آیا عرق نعنا باعث بیخوابی میشود یا نه، باید به چند نکته مهم توجه کنیم.
عرق نعنا ذاتاً یک ماده محرک قوی مثل قهوه یا چای نیست، اما ترکیبات موجود در آن میتوانند در برخی افراد اثر تحریککننده ملایمی بر سیستم عصبی داشته باشند.
منتول، ماده اصلی موجود در نعنا، باعث افزایش هوشیاری ذهن، باز شدن سینوسها و ایجاد حس خنکی در بدن میشود.
این ویژگیها اگرچه در طول روز مفید هستند، اما در ساعات پایانی شب ممکن است باعث کاهش احساس خوابآلودگی شوند.
بنابراین، نمیتوان گفت عرق نعنا بهطور قطعی باعث بیخوابی میشود، اما در برخی افراد و در شرایط خاص، مصرف شبانه عرق نعنا میتواند خواب را مختل کند.
تأثیر عرق نعنا بر خواب از دیدگاه علمی
از نظر علمی، خواب تحت تأثیر تعادل میان سیستم عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک قرار دارد.
موادی که باعث افزایش فعالیت مغز، تمرکز یا هوشیاری میشوند، میتوانند روند بهخواب رفتن را کند کنند.
عرق نعنا بهدلیل خواص زیر ممکن است بر خواب تأثیر بگذارد.
- افزایش جریان خون.
- تحریک خفیف سیستم عصبی.
- کاهش حس خستگی.
- افزایش تمرکز و شفافیت ذهن.
این اثرات در طول روز مفید هستند، اما شبها ممکن است مانع ورود بدن به فاز آرامش شوند.
به همین دلیل است که در بحث عرق نعنا و بیخوابی، معمولاً توصیه میشود زمان مصرف این عرق گیاهی بهدرستی انتخاب شود.

مصرف شبانه عرق نعنا؛ مفید یا مضر؟
یکی از مهمترین عوامل در ایجاد بیخوابی احتمالی، زمان مصرف عرق نعنا است.
مصرف این عرق گیاهی در ساعات نزدیک به خواب، برای همه افراد مناسب نیست.
در برخی افراد، مصرف شبانه عرق نعنا میتواند باعث موارد زیر شود.
- دیر به خواب رفتن.
- سبک شدن خواب.
- بیدار شدنهای مکرر در طول شب.
- افزایش افکار ذهنی قبل از خواب.
البته این تأثیرات در همه افراد یکسان نیست.
برخی افراد بدون هیچ مشکلی شبها عرق نعنا مصرف میکنند و حتی احساس سبکی معده و آرامش بیشتری دارند.
چه کسانی بیشتر در معرض بیخوابی با عرق نعنا هستند؟
عرق نعنا و بیخوابی بیشتر در گروههای زیر دیده میشود.
- افراد دارای مزاج گرم.
- کسانی که دچار اضطراب یا استرس هستند.
- افراد حساس به محرکهای گیاهی.
- کسانی که شبها معده خالی دارند.
- افراد مبتلا به بیخوابی مزمن.
در این افراد، تأثیر عرق نعنا بر خواب میتواند پررنگتر باشد و بهتر است مصرف آن به ساعات روز محدود شود.
آیا عرق نعنا میتواند به خواب بهتر کمک کند؟
جالب است بدانید که در برخی شرایط، عرق نعنا نهتنها باعث بیخوابی نمیشود، بلکه میتواند به خواب بهتر کمک کند.
اگر بیخوابی فرد ناشی از مشکلات گوارشی مانند نفخ، سنگینی معده یا رفلاکس باشد، مصرف مقدار کمی عرق نعنا در اوایل شب میتواند باعث کاهش ناراحتی معده و در نتیجه بهبود خواب شود.
در این حالت، تأثیر عرق نعنا بر خواب غیرمستقیم و مثبت خواهد بود. اما باز هم تأکید میشود که مقدار مصرف و زمان آن نقش کلیدی دارد.
بهترین زمان مصرف عرق نعنا
برای جلوگیری از بروز مشکل بیخوابی، بهترین زمان مصرف عرق نعنا معمولاً بهصورت زیر توصیه میشود.
- صبحها بعد از صبحانه.
- ظهر یا بعد از ناهار.
- حداکثر تا اوایل عصر.
مصرف عرق نعنا در فاصله ۳ تا ۴ ساعت قبل از خواب، برای افرادی که حساس هستند، توصیه نمیشود.
این نکته ساده میتواند تا حد زیادی از بروز مشکل عرق نعنا و بیخوابی جلوگیری کند.
مقدار مجاز مصرف عرق نعنا
مصرف بیش از حد هر ماده گیاهی، حتی طبیعیترین آنها، میتواند عوارضی بهدنبال داشته باشد.
مقدار مناسب مصرف عرق نعنا معمولاً یک استکان کوچک در روز است که با آب رقیق شده باشد.
مصرف زیاد و غلیظ عرق نعنا، بهویژه در شب، احتمال بروز بیخوابی، تپش قلب خفیف یا بیقراری را افزایش میدهد.
بنابراین کنترل مقدار مصرف، نقش مهمی در مدیریت تأثیر عرق نعنا بر خواب دارد.
تفاوت عرق نعنا با عرقیات آرامبخش
یکی از اشتباهات رایج این است که عرق نعنا با عرقیات آرامبخش مانند عرق بیدمشک، بهارنارنج یا اسطوخودوس مقایسه میشود.
در حالی که نعنا ذاتاً خاصیت آرامبخشی قوی ندارد و بیشتر یک گیاه تقویتکننده و محرک ملایم است.
اگر هدف شما بهبود خواب شبانه است، بهتر است بهجای مصرف شبانه عرق نعنا، از عرقیات آرامبخش استفاده کنید و عرق نعنا را به ساعات روز موکول نمایید.
نظر طب سنتی درباره عرق نعنا و بیخوابی
در طب سنتی ایرانی، نعنا دارای طبع گرم و خشک است.
مصرف گیاهان با طبع گرم در شب، بهویژه برای افرادی که ذاتاً گرممزاج هستند، میتواند باعث افزایش حرارت بدن و اختلال در خواب شود.
به همین دلیل در منابع طب سنتی نیز توصیه شده است که مصرف شبانه عرق نعنا با احتیاط انجام شود، بهخصوص در افرادی که سابقه بیخوابی دارند.
آیا عرق نعنا برای همه باعث بیخوابی میشود؟
پاسخ کوتاه و دقیق این است: خیر.
عرق نعنا برای همه افراد باعث بیخوابی نمیشود.
واکنش بدن به عرقیات گیاهی کاملاً فردی است.
برخی افراد بدون هیچ مشکلی شبها عرق نعنا مصرف میکنند، در حالی که برخی دیگر با مقدار کم آن هم دچار اختلال خواب میشوند.
شناخت بدن، توجه به واکنشها و تنظیم زمان مصرف، بهترین راه برای جلوگیری از عوارض احتمالی است.
جمعبندی
در پاسخ به این سؤال که آیا عرق نعنا باعث بیخوابی میشود؟ باید گفت عرق نعنا بهطور مستقیم یک عامل بیخوابی نیست، اما در برخی افراد و در صورت مصرف شبانه عرق نعنا، میتواند باعث کاهش کیفیت خواب شود.
تأثیر عرق نعنا بر خواب به عواملی مانند مزاج فرد، مقدار مصرف، زمان مصرف و علت بیخوابی بستگی دارد.
اگر عرق نعنا بهدرستی و در زمان مناسب مصرف شود، میتواند بدون ایجاد مشکل، فواید زیادی برای بدن داشته باشد.
همچنین اگر دچار بیخوابی هستید، توصیه میشود مصرف عرق نعنا را به ساعات اولیه روز محدود کنید و برای شبها از عرقیات آرامبخشتر استفاده نمایید.
طوبی گستر | نمایندگی فروش عرقیات و گلاب طوبی



عرق نعناع برای تسکین دردهای معده خیلی مؤثره. من همیشه ازش استفاده میکنم.
آیا میدونید که عرق نعناع برای رفع گاز معده خیلی خوبه؟
آیا میشه عرق نعناع رو با چای سبز ترکیب کرد؟
من همیشه از عرق نعناع برای تسکین طوبی گستر
ودرد استفاده میکنم، خیلی مؤثره.
آیا میتوان از عرق نعناع برای درمان دردهای عضلانی استفاده کرد؟
عرق نعناع برای نفخ معده من خیلی مؤثره و این مقاله بیشتر به من کمک کرد تا از فوایدش بیشتر استفاده کنم.