طوبی گستر | نمایندگی فروش عرقیات و گلاب طوبی 
نویسنده: طوبی گستر 
عرق هل و تپش قلب؛ عرق هل یکی از پرطرفدارترین عرقیات گیاهی در طب سنتی ایرانی است که به دلیل عطر بینظیر و خواص چشمگیرش در میان مردم جایگاه ویژهای دارد.
بسیاری از افراد از عرق هل برای هضم بهتر غذا، آرامش اعصاب، تقویت معده و حتی خوشبو کردن دهان استفاده میکنند.
اما همیشه یک پرسش مهم وجود دارد: آیا عرق هل باعث افزایش ضربان قلب میشود؟ یا برعکس، آیا میتواند به آرام شدن قلب کمک کند؟
برای پاسخ دقیق به این سؤال، لازم است ترکیبات هل، تأثیر آن بر سیستم قلبی–عروقی، مقدار مصرف ایمن و عوارض احتمالی مصرف بیش از حد بررسی شود.
در این مطلب بهصورت علمی و درعینحال روان، تأثیر عرق هل و تپش قلب را بررسی میکنیم و در پایان خواهید دانست چه افرادی باید در مصرف آن احتیاط کنند.
عرق هل چه ترکیباتی دارد؟
باید گفت عرق هل از دانههای هل سبز تهیه میشود و سرشار از مواد مؤثرهای مثل سینئول (عنصر معطر اصلی)، آلفا-ترپینئول، لیمونن، فلانوئیدها و آنتیاکسیدانها و فیبرهای محلول است.
این ترکیبات بهطور مستقیم و غیرمستقیم روی معده، اعصاب، سیستم تنفسی و سیستم قلبی اثر میگذارند.
سینئول که رایحه تند و گرم هل را ایجاد میکند، یکی از ترکیبات فعال مشهور در دنیای طب گیاهی است و میتواند روی ضربان قلب اثر تحریکی یا آرامبخش داشته باشد؛ بسته به مقدار مصرف و شرایط فردی.
آیا عرق هل باعث افزایش ضربان قلب میشود؟
در افراد سالم و در حد مصرف معمول، عرق هل ضربان قلب را افزایش نمیدهد.
اما در موارد زیر میتواند موجب تپش قلب شود.
- مصرف زیاد.
- مصرف ناشتا در برخی افراد.
- حساسیت به ترکیبات معطر.
- مشکلات زمینهای قلبی.
- مصرف همزمان با کافئین یا داروهای محرک.
بنابراین سؤال مهم «آیا عرق هل باعث افزایش ضربان قلب میشود؟» کاملاً وابسته به مقدار مصرف و شرایط بدنی فرد است.
عرق هل در مقدار کم معمولاً باعث تقویت گردش خون، بهبود اکسیژنرسانی و آرامش عصبی میشود.
اما اگر بیش از اندازه مصرف شود، همان ترکیبات تقویتکننده میتوانند محرک شده و ضربان قلب را افزایش دهند.
عرق هل و تپش قلب چه ارتباطی با یکدیگر دارند؟
برای درک بهتر رابطه هل و ضربان قلب باید بدانیم که هل خاصیت گرم و تند دارد.
در طب سنتی، هر ماده گرم میتواند در بدن، گردش خون را افزایش دهد و اگر فرد طبع بسیار گرمی داشته باشد یا در شرایط استرسی باشد، امکان افزایش ضربان وجود دارد.
از نگاه علمی نیز مصرف زیاد هل باعث افزایش فعالیت سیستم سمپاتیک میشود و این سیستم وظیفه بالا بردن ضربان قلب را دارد.
بنابراین مصرف زیاد عرق هل = احتمال تحریک قلب و مصرف متوسط = معمولاً بیخطر.
چه مقدار عرق هل برای بدن ایمن است؟
مقدار مناسب مصرف عرق هل برای افراد سالم، روزانه ۱ استکان کوچک (حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیلیتر) بعد از غذا.
مصرف بیش از ۲۰۰ میلیلیتر در روز برای بسیاری از افراد زیاد محسوب شده و احتمال بروز تپش قلب، گرگرفتگی و بیقراری را افزایش میدهد.
علائم افزایش ضربان قلب بعد از مصرف عرق هل
اگر بدن شما به هل حساس باشد یا آن را زیاد مصرف کنید ممکن است علائم زیر ظاهر شود.
- احساس نبض در قفسه سینه.
- سرگیجه یا سبکی سر.
- تپش ناگهانی بعد از نوشیدن.
- بیقراری یا احساس گرمی شدید.
- تنگی نفس خفیف.
اگر چنین علائمی داشتید، مصرف عرق هل را کاهش یا قطع کنید و مقدار کمتری را امتحان کنید.
آیا هل بهطور کلی برای قلب مفید است؟
جالب است که در مقدار مناسب، هل نه تنها برای قلب مضر نیست، بلکه فواید زیادی دارد.
- کاهش فشار خون در افراد با فشار خفیف.
- بهبود گردش خون.
- کمک به کاهش کلسترول بد.
- کاهش التهاب عروقی.
- کمک به آرامش و کاهش استرس.
پس رابطه عرق هل و تپش قلب همیشه منفی نیست.
اگر درست مصرف شود، قلب را تقویت هم میکند.
عوارض عرق هل
مصرف زیاد عرق هل میتواند این عوارض را ایجاد کند.
- تپش قلب و افزایش ضربان.
- بیخوابی یا افزایش انرژی بیش از حد.
- خشکی دهان.
- سوزش معده.
- تعریق زیاد.
- گرگرفتگی.
- تحریک معده در افراد حساس.
- افزایش فشار خون در افراد دارای طبع بسیار گرم.
در افراد سالم، این عوارض معمولاً خفیف هستند و با کاهش مصرف برطرف میشوند.
چه افرادی باید در مصرف عرق هل احتیاط کنند؟
- کسانی که آریتمی قلبی دارند.
- افراد مبتلا به اضطراب شدید یا پانیک.
- بیماران فشارخون بالا.
- کسانی که داروهای محرک مصرف میکنند.
- افراد با طبع بسیار گرم.
- زنان باردار.
- افرادی که آلرژی به گیاهان خانواده زنجبیل دارند.
برای این افراد، مصرف زیاد هل یا عرق آن ممکن است مشکلساز شود.
آیا زنان باردار میتوانند عرق هل مصرف کنند؟
در دوران بارداری، مصرف زیاد عرقیات معطر توصیه نمیشود.
عرق هل ممکن است باعث تحریک هورمونی، افزایش ضربان قلب و بیقراری شود.
مقدار خیلی کم (مثلاً چند قاشق در غذا) معمولاً مشکلی ندارد اما مصرف روزانه بهصورت نوشیدنی توصیه نمیشود.
مصرف عرق هل برای فشار خون خطرناک است؟
برای افراد با فشار خون بالا: ممکن است ضربان قلب را افزایش دهد و فشار را بالا ببرد.
همچنین برای افراد با فشار خون پایین: معمولاً باعث افزایش ملایم انرژی و گردش خون میشود و آسیبزا نیست.
بهطور کلی افراد دارای فشار خون باید مصرف را محدود کنند.
آیا مصرف همزمان عرق هل با چای، قهوه یا انرژیزا خطرناک است؟
بله، اگر شما چای پررنگ، قهوه یا نوشیدنیهای انرژیزا مصرف میکنید، بهتر است از عرق هل به مقدار زیاد استفاده نکنید.
کافئین + ترکیبات گرم هل = احتمال تپش قلب بیشتر.
چطور عرق هل را مصرف کنیم تا تپش قلب ایجاد نشود؟
- حتماً بعد از غذا مصرف کنید.
- مقدار مصرف را از یک قاشق غذاخوری شروع کنید.
- اگر طبع گرمی دارید، با عرق کاسنی یا گلاب ترکیب کنید.
- از مصرف آن بهصورت ناشتا خودداری کنید.
- اگر سابقه تپش قلب دارید، فقط مقدار بسیار کم مصرف کنید.
بهترین زمان مصرف عرق هل
بعد از صبحانه سبک، بعد از ناهار یا ۱ ساعت بعد از شام (نه قبل از خواب) است.
مصرف آن قبل از خواب ممکن است انرژی شما را بالا ببرد و بیخوابی ایجاد کند.
جمعبندی
اگر بخواهیم کلی بگوییم مصرف کم و اصولی = بیخطر برای قلب و مصرف زیاد = احتمال تپش قلب.
عرق هل برای افراد سالم و در حد معمول فواید زیادی دارد و نه تنها مضر نیست، بلکه به بهبود گوارش، کاهش استرس و تقویت قلب کمک میکند.
اما اگر بدن شما به ترکیبات معطر حساس است، سابقه تپش قلب دارید یا مقدار زیادی مصرف میکنید، احتمال افزایش ضربان وجود دارد.
بنابراین همیشه مقدار مصرف را رعایت کنید و اگر پس از مصرف، تپش قلب داشتید، مقدار را کاهش دهید.
من همیشه عرق هل رو بعد از غذا میخورم، خیلی احساس راحتی میکنم.
آیا عرق هل برای کاهش دردهای معده مؤثره؟
عرق هل طوبی گستر و بوی خیلی خوشمزهای داره، میتونید با چای هم ترکیب کنید.
آیا کسی از عرق هل برای درمان سردردهای میگرنی استفاده کرده؟ من این کار رو انجام دادم و تأثیر خیلی خوبی داشته. یک استکان عرق هل میتونه به تسکین دردهای شدید میگرن کمک کنه.
آیا عرق هل برای تقویت حافظه هم مفیده؟
آیا مصرف عرق هل برای خانمهای باردار بیخطره؟